هر آنچه درباره پوکی استخوان باید بدانید

پوکی استخوان

پوکی استخوان نوعی بیماری است که بر استخوان‌ها تأثیر می گذارد. نام آن از زبان لاتین به معنای “استخوان های متخلخل” گرفته شده است.
بخش داخلی استخوان سالم، داری فضاهای کوچکی شبیه به لانه زنبور است. پوکی استخوان، اندازه این فضاها را افزایش می دهد و باعث از بین رفتن قدرت و تراکم استخوان می‌گردد. علاوه بر این، قسمت بیرونی استخوان ضعیف و نازک می شود.

پوکی استخوان می‌تواند در هر سنی رخ دهد، اما بیشتر در بزرگسالان بویژه زنان مشاهده می شود. بیش از 53 میلیون نفر در ایالات متحده پوکی استخوان دارند یا در معرض خطر ابتلا به آن هستند.

افراد مبتلا به پوکی استخوان حتی وقتی در حال انجام فعالیت‌های معمول مانند ایستادن یا راه رفتن هستند، در معرض خطر شکستگی استخوان قرار دارند. بیشترین آسیب دیدگی مربوط به دنده‌، باسن و استخوان‌های مچ و ستون فقرات است.

علائم پوکی استخوان

مراحل اولیه پوکی استخوان هیچ علائم یا نشانه‌های هشدار دهنده‌‌ای ایجاد نمی کند. در بیشتر موارد، افراد مبتلا به پوکی استخوان تا زمانی که دچار شکستگی نشوند، از وجود این بیماری آگاه نمی‌گردند.

در صورت بروز علائم، برخی از علائم اولیه می تواند موارد زیر باشد:

  • عقب رفتن لثه ها
  • قدرت گرفتن ضعیف
  • ناخن ضعیف و شکننده

اگر علائمی ندارید اما سابقه خانوادگی پوکی استخوان دارید، صحبت با پزشک می تواند به شما در ارزیابی خطر کمک کند.

پوکی استخوان شدید

بدون درمان مناسب، پوکی استخوان می تواند بدتر شود. با نازک شدن و ضعیف شدن استخوان‌ها، خطر شکستگی نیز افزایش می‌یابد.

علائم پوکی استخوان شدید، می تواند شکستگی در اثر زمین خوردن یا حتی به دلیل عطسه شدید یا سرفه باشد. از دیگر علائم پوکی استخوان شدید می‌توان به درد گردن یا کمر، یا کوتاه شدن قد اشاره کرد.

درد گردن یا کمر، یا از دست دادن قد می تواند به دلیل شکستگی فشاری ایجاد شود که نوعی شکستگی در یکی از مهره های گردن یا کمر است. در این حالت مهره آنقدر ضعیف است که تحت فشار طبیعی ستون فقرات می شکند.

اگر شکستگی ناشی از پوکی استخوان داشته باشید، مدت زمان بهبودی به شکستگی، شدت آن و همچنین سن و سابقه سلامتی شما بستگی دارد.

علل

دلایل احتمالی پوکی استخوان می تواند موارد خاص پزشکی مانند پرکاری تیروئید یا استفاده از داروهای خاص باشد.

نمونه هایی از این داروها شامل کورتیکواستروئیدهای خوراکی یا تزریقی طولانی مدت مانند پردنیزون یا کورتیزون می باشد.

عوامل خطر

عوامل خطر پوکی استخوان

سن

بزرگترین عامل خطر پوکی استخوان، سن است. در طول زندگی، بدن شما استخوان قدیمی را تجزیه (خُرد) می کند و استخوان جدید جایگزین آن می شود.

با این حال، وقتی به سن 30 سال می رسید، سرعت تجزیه و خرد شدن استخوان از سرعت جایگزینی و ترمیم آن بیشتر می شود. این مسئله باعث می شود استخوان کم تراکم تر و شکننده تر شود، درنتیجه بیشتر در معرض شکستگی قرار می گیرد.

یائسگی

یکی دیگر از عوامل اصلی خطر در پوکی استخوان، یائسگی است که در زنان سنین 45 تا 55 سال رخ می دهد. به دلیل تغییر سطح هورمون های مرتبط با آن، یائسگی می تواند باعث از بین رفتن سریعتر استخوان در بدن زن شود.

مردان در این سن با سرعت کمتری نسبت به زنان استخوان های خود را از دست می دهند، با این حال، تا رسیدن به سن 65 تا 70 سالگی، زنان و مردان معمولاً با سرعت یکسان استخوان خود را از دست می دهند.

سایر عوامل خطر پوکی استخوان عبارتند از:

  • زن بودن
  • قفقازی یا آسیایی بودن
  • داشتن سابقه خانوادگی پوکی استخوان
  • تغذیه نامناسب
  • بی تحرکی جسمی
  • سیگار کشیدن
  • وزن کم بدن
  • افرادی با استخوان کوچک

برخی از این عوامل مانند تغذیه نامناسب و کم تحرکی را می توانید کنترل کنید. به عنوان مثال، می توانید رژیم غذایی خود را بهبود ببخشید همچین شروع یک برنامه ورزشی می تواند برای سلامتی استخوان مفید باشد. با این حال، شما نمی توانید سایر عوامل خطر مانند سن یا جنسیت خود را کنترل کنید.

پوکی استخوان سالمندی

ممکن است در مورد پوکی استخوان سالخورده شنیده باشید. در این نوع پوکی استخوان، سایر علل ثانویه حذف می شود و سالخوردگی بعنوان عامل اصلی پوکی استخوان در نظر گرفته می شود.

همانطور که در بالا ذکر شد، سن یکی از عوامل اصلی ابتلا به پوکی استخوان است. در صورت عدم پیشگیری یا اقدامات درمانی مناسب، تجزیه روزافزون استخوان در بدن می تواند منجر به ضعیف شدن استخوان ها و پوکی استخوان شود.

طبق آمار جهانی بنیاد بین المللی پوکی استخوان، حدود یک دهم زنان 60 ساله به پوکی استخوان مبتلا هستند، در حالی که دو پنجم زنان 80 ساله به این بیماری مبتلا هستند.

تست تراکم استخوان برای تشخیص

تست تراکم استخوان برای تشخیص

برای بررسی پوکی استخوان، پزشک سابقه پزشکی شما را بررسی کرده و معاینه فیزیکی انجام می دهد. همچنین ممکن است برای بررسی علل از دست دادن استخوان از شما آزمایش خون و ادرار بگیرد.

اگر پزشک تشخیص دهد که شما احتمالاً به پوکی استخوان مبتلا هستید یا در معرض خطر ابتلا به آن قرار دارید، آزمایش تراکم استخوان را به شما پیشنهاد خواهد داد.

به این آزمایش، سنجش تراکم استخوان یا جذب سنجی اشعه ایکس با انرژی دوگانه (DEXA) گفته می شود. از اشعه ایکس برای اندازه گیری تراکم استخوان های مچ دست، باسن یا ستون فقرات استفاده می شود. این سه منطقه بیشتر در معرض پوکی استخوان هستند. این تست بدون درد از 10 تا 30 دقیقه طول می کشد.

درمان

اگر آزمایش شما نشان دهد که به پوکی استخوان مبتلا هستید، پزشک یک برنامه درمانی برای شما در نظر می گیرد و احتمالاً مقداری دارو و همچنین تغییر سبک زندگی را برای شما تجویز می کند. این تغییرات در سبک زندگی می تواند شامل افزایش دریافت کلسیم و ویتامین D و همچنین انجام ورزش مناسب باشد.
هیچ درمانی برای پوکی استخوان وجود ندارد، اما درمان مناسب می تواند به محافظت و تقویت استخوان های شما کمک کند. این روش های درمانی می توانند به کندی تجزیه استخوان در بدن شما کمک کنند و برخی از روش های درمانی می توانند رشد استخوان جدید را تحریک کنند.

داروهای پوکی استخوان

متداول ترین داروهایی که برای درمان پوکی استخوان استفاده می شود بیس فسفونات ها نامیده می شوند. از بیس فسفونات ها برای جلوگیری از ضایع شدن توده استخوان استفاده می شود. این داروها ممکن است به صورت خوراکی یا تزریقی مصرف شوند که عبارتند از:

  • آلندرونات (فوزامکس)
  • ایباندرونیت (بونیوا)
  • ریزدرونات (اکتونل)
  • اسید زولدرونیک (رکلاست)


از داروهای دیگری نیز ممکن است برای جلوگیری از تحلیل رفتن استخوان یا تحریک رشد استخوان استفاده شود که آنها عبارتند از:

تستوسترون

در مردان، تستوسترون درمانی ممکن است به افزایش تراکم استخوان کمک کند.

هورمون درمانی

برای زنان، استروژن استفاده شده در دوران یائسگی و بعد از آن می تواند به کاهش تراکم استخوان کمک کند. متأسفانه، استروژن درمانی نیز با افزایش خطر لخته شدن خون، بیماری های قلبی و انواع خاصی از سرطان همراه است.

رالوکسیفن (اویستا)

مشخص شده است که این دارو فواید استروژن را بدون بسیاری از خطرات فراهم می کند، اگرچه هنوز خطر زیادِ لخته شدن خون وجود دارد.

دنوزوماب (پرولیا)

این دارو با تزریق مصرف می شود و حتی ممکن است امیدوار کننده تر از بیس فسفونات ها برای کاهش از دست دادن استخوان باشد.

تری‌پاراتید (فورتئو)

این دارو نیز با تزریق مصرف می شود و رشد استخوان را تحریک می کند.

کلسی تونین ماهی قزل آلا (میاکلاسیک، فورتیکال)

این دارو به عنوان اسپری بینی مصرف می شود و میزان جذب مجدد استخوان را کاهش می دهد. در مورد افزایش خطر ابتلا به سرطان به سبب این دارو با پزشک خود صحبت کنید.

روموزوزوماب (ایونیتی)

این دارو در آوریل سال 2019 توسط سازمان غذا و دارو آمریکا (FDA) برای درمان زنانی که یائسه شده اند و در معرض خطر شکستگی قرار دارند تأیید شد.

این دارو در دو تزریق زیر پوست (در یک جلسه) یک بار در ماه و به مدت 12 ماه یا کمتر تجویز می شود. این داروهشدار “جعبه سیاه” دارد زیرا ایونیتی ممکن است خطر حملات قلبی یا مغزی را افزایش دهد، بنابراین برای افرادی که سابقه هر یک از این بیماری ها را دارند توصیه نمی شود.

درمان های طبیعی

از آنجا که داروهای پوکی استخوان می توانند عوارض جانبی داشته باشند، ممکن است ترجیح دهید سایر روش ها را به جای دارو امتحان کنید.

چندین مکمل مانند شبدر قرمز، سویا و کوهوش سیاه ممکن است برای کمک به ارتقا سلامت استخوان استفاده شود. با این حال، قبل از استفاده از این مکمل‌ها، حتما با پزشک یا داروساز خود صحبت کنید. برای این مسئله دو دلیل اصلی وجود دارد:

مطالعات کمی تاثیر این مکمل ها را برای درمان پوکی استخوان تایید می کند. در نتیجه، اسناد کافی برای تایید کارکرد این مکمل ها وجود ندارد.
این مکمل ها می توانند عوارض جانبی ایجاد کنند و همچنین با داروهایی که مصرف می کنید تداخل داشته باشند. قبل از مصرف باید از عواارض آنها آگاه شوید.

با وجود همه آنچه در بالا ذکر شد، برخی از بیماران مبتلا به پوکی استخوان نتایج خوبی از درمان های طبیعی گزارش می کنند.

رژیم غذایی

رژیم غذایی پوکی استخوان

علاوه بر برنامه درمانی، یک رژیم غذایی مناسب می تواند به تقویت استخوان ها کمک کند.

برای حفظ سلامت استخوانها، باید مواد غذایی خاصی را در رژیم روزانه خود بگنجانید. مهمترین آنها کلسیم و ویتامین D است بدن شما برای قوی نگه داشتن استخوان‌ها به کلسیم نیاز دارد و برای جذب کلسیم به ویتامین D نیاز دارد.

سایر مواد مغذی که سلامت استخوان را تقویت می کنند شامل پروتئین، منیزیم، ویتامین K و روی است.

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد یک برنامه غذایی مناسب، با پزشک خود صحبت کنید. پزشک می تواند در مورد رژیم غذایی به شما مشاوره دهد، یا شما را به یک متخصص تغذیه ارجاع دهد.

ورزش برای پوکی استخوان


درست غذا خوردن تنها کاری نیست که می توانید برای حفظ سلامت استخوان خود انجام دهید. ورزش کردن (به ویژه تمرینات تحمل وزن) نیز بسیار مهم است.

تمرینات تحمل وزن با پا، یا بازو روی زمین یا سطح دیگر انجام می شود. مثالها عبارتند از:

  • بالا رفتن از پله ها
  • آموزش مقاومت، مانند:
    • پرس های پا
    • چمباتمه زدن
    • شنا رفتن
  • تمرین با وزنه، مانند کار با:
    • باندهای مقاومت
    • دمبل
    • دستگاه‌های تمرین مقاومتی


این تمرینات کمک کننده است زیرا باعث می شود عضلات شما به استخوان‌ها فشار بیاورند. این فشار و کشش به بدن می گوید باید بافت استخوانی جدیدی ایجاد کند که باعث تقویت استخوان‌ها می شود.

این مورد تنها سود شما از ورزش نیست. علاوه بر بسیاری از تأثیرات مثبت آن بر روی وزن و سلامت قلب، ورزش همچنین می تواند تعادل و هماهنگی شما را بهبود بخشد، که این امر به جلوگیری از زمین خوردن شما کمک می کند.

همیشه قبل از شروع هر برنامه تمرینی جدید با پزشک خود مشورت کنید.

پیشگیری

برخی از عوامل خطر پوکی استخوان نظیر زن بودن، سالخوردگی و سابقه خانواگی قابل کنترل نیستند اما برخی عوامل را شما می توانید کنترل کنید.
برخی از بهترین راه های جلوگیری از پوکی استخوان عبارتند از:

  • دریافت مقدار توصیه شده روزانه کلسیم و ویتامین D
  • تمرینات تحمل وزن
  • قطع سیگار
  • برای زنان، اندازه گیری جنبه های مثبت و منفی هورمون درمانی

اگر در معرض ابتلا به پوکی استخوان هستید، با پزشک خود در مورد بهترین راه پیشگیری صحبت کنید.

تفاوت کاهش تراکم استخوان با پوکی استخوان

به رغم شباهت های که این دو عارضه بهم دارند، کاهش تراکم استخوان با پوکی استخوان تفاوت دارد.

برخلاف پوکی استخوان، کاهش تراکم استخوان یک بیماری نیست. بلکه عارضه کم شدن تراکم استخوان است. در عارضه کاهش تراکم، با وجود اینکه استخوان های شما به اندازه طبیعی متراکم نیستند، اما به اندازه پوکی استخوان هم ضعیف نیستند.

عامل اصلی خطر ابتلا به کاهش تراکم استخوان، سن بالا می باشد. تراکم استخوان شما در سن 35 سالگی به اوج خود می رسد و پس از آن، با افزایش سن کاهش می یابد.

در بسیاری از موارد، کاهش تراکم استخوان می تواند منجر به پوکی استخوان شود، بنابراین اگر مبتلا به عارضه کاهش تراکم استخوان هستید، باید اقدامات لازم را جهت تقویت استخوان ها انجام دهید.

جمع بندی

پوکی استخوان بیماری است که می تواند اثراتی جدی داشته باشد. این بیماری می تواند منجر به شکستگی شود، که این شکستگی می تواند دردناک باشد و مدت زیادی طول بکشد تا بهبود یابد و عوارض دیگری نیز به دنبال داشته باشد.

به عنوان مثال، درمان شکستگی مفصل ران می تواند شامل ماندن در رختخواب برای مدت طولانی باشد، که خطر لخته شدن خون، ذات الریه و سایر عفونت ها را افزایش می دهد.

خبر خوب این است که کارهای زیادی نظیر تغذیه مناسب و ورزش کردن تا مصرف داروهای مناسب وجود دارد که شما می توانید هم برای پیشگیری و هم برای درمان پوکی استخوان انجام دهید.

اگر فکر می کنید در معرض پوکی استخوان هستید، یا اگر تشخیص داده شده اید، با پزشک خود صحبت کنید. پزشک می تواند با شما همکاری کند تا یک برنامه پیشگیری یا درمانی را تهیه کنید که می تواند به بهبود سلامت استخوان های شما کمک کند و خطر ابتلا به عوارض را کاهش دهد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *